Xurmatu-Duzxurmatu Realitesi ; Xurmatu Şiilere mi Terk Ediliyor?

1118

Rojhat Badikî

Irak Şii Milis Güçleri Heşdi Şabii 2014 Ağutosunda Xurmatu’ ya yerleşmelerinden sonra en az 10 kez Kurdistan Pêşmergeleri ile çatıştılar. Pêşmerge Güçlerleri ile Heşdi Şabii Milisleri arasında çıkan çatışmalarda Onlarca Pêşmerge ve Sivil Kürt’ ler şehid oldu. 300’ den fazla Kürtlere ait ev ve işyerleri Heşdi Şabii güçleri tarafından yakılıp yıkıldı.

Xurmatu 75 km Kerkuk’ ın Güneyine uzaklıktadır. Kurdistan diğer bir ilçesi Kifri’ den de 40 km uzaklıktadır. 1951 yılında ilçe oldu.

1977 nüfus sayımına göre ilçenin nüfusu 115 bin 663 kişidır. 2002 yapılan resmi nüfüs açıklamasına göre nüfus 115 bin 776 kişi. Jeopolitik konumu itibari ile Güney Kurdistan’ ın en önemli ilçesinden biri olarak kabul ediliyor. Kurdistan’ ın Arap ülkelerine geçiş kapısı olarak nitelendiriliyor. Çok zengin Petrol ve doğal Gaz kaynakları vardır. Uzmanlar Xurmatı sınırları içersinde bunun 2 triliyon metreküpten fazla olduğunu ifade ediyorlar.

Xurmatu Kazası sahip olduğu yeraltı-yerüstü zenginlik kaynaklarından dolayı Kurdistan halkı ve düşmanları arasında hep sorunlu-çatışmalı bölge olmuştur. Esas itibarı ile Xurmatu Kerkuk iline bağlı bir ilçeydi. Araplaştırma politikaları çerçevesinde Baas rejimi tarafından 1976 yılında Sellehatin iline bağlanıldı.

2013 yılında Xurmatu ilçe meclisinin yaptığı oylama ile, İlçenin Kerkuk’ e bağlanılması yönünde karar alındı. Kurdistan ve Irak hükümetine başvuru yapılarak ilçe meclisinin aldığı kararın uygulanılmasını talep ettiler. Ama ne Güney Kurdistan Yönetimi nede Irak yönetimi, alınan kararı ciddiye alıp uygulamadılar.

2012 yılında yapılan resmi nüfus sayımı:

Kürtler; % 51
Türkmen; % 30
Arap; % 19

2014 yılında Heşdi Şaabi Xurmatuya gelirken; Xurmatu’ nun 20 semtinde ezici çoğunluk Kürt, 4 semte çoğunlu Türkmen ve 6 semte Arap ve diğer etnik halklardan oluşuyordu.

2005 yılında yapılan Irak genel seçimlerinde Kürtler bu ilçeden bir milletvekillini Bağdat’ ta gönderdi ama 2014 yılında yapılan genel seçimlerinde Kürtler milletvekilli çıkaramadı.

Emirli Kazasının IŞID’ ın kontrolunda çıkarılması bahanesi ile Ağustos 2014 yılında Heşdi Şaabi Milisleri Xurmatuya yerleşti.

Heşdi Şabii Güçlerinin Xurmatu’ ya yerleşmesine ittiraz eden ya Kürt”ler öldürüldü yada Heşdi Şabii milisleri tarafından kaçırıldı. Heşdi Şabii milislerine karşı çıkan Melle Salih Cuma Hutbesinde Heşdi Şabii Güçlerinin Xurmatu’ dan çıkarılması yönünde vaaz vermesinin ardından ‘’ kimliği Belirsiz Kişilerce ‘’ 13 kurşunla şehid edildi. Xurmatu’ da yaşayan Kürt’ ler Heşdi Şabii milislerinin ilçenin demografisini bozduklarını, Kürtlerin ev ve işyerlerini yaktıklarını Xurmatu’ dan çıkarılmaları için defalarca Kurdistan yetkililerine başvurmalarına rağmen hiç bir sonuç alamadılar.

Gorran Hareketine bağlı bir araştırma merkezinin Xurmatu’ da yaptığı araştırmada 2013 yılında 2016 yılları arasında Kürt nüfusunun ilçede önemli oranda azaldığı; askeri, idari, ekonomik olarak % 100 Kürtlerin kontrolunda olan Xurmatu’ nun bu gün itibarı % 25 civarında Kürtlerin denetiminde olduğunu ortaya çıkardılar.

Not: Xurmatu adı Kurdçe olup ” Dut-TU” dan geliyor.