Referandum ve Kürdistan’ ın Bağımsızlığı İçin Ulusal Stratejik Program Şarttır

984

Rojhat Badikî

Amerikan seçimlerine 5 aylık bir zamandan az bir süre kalmasına paralel Kürdistan’ da ‘’bağımsızlık ve referandum’’ tartışmaları bir hayli yoğunlaştı. Dönem dönem yapılan tartışmalar ‘’etik‘’ değerleri aşarak hakaret, yıpratmak ve ‘’belden aşağı’’ vurma boyutlarına ulaştı. 1994-1998’ teki ” Şerê Xwekûji‘’ iç savaşını yaşayan biri olarak, bu gün yaşanan süreç ile 1994-1998 sürecini karşılaştırdığımda, tartışmaların siyasal boyutunda geri kalmışlığa rağmen ( iç ve dış etmenlerin etkisi ile ) tartışmaların ‘Kürdkıran’ savaşına dönüşmemesi olumlu bir gelişmedir. Buna rağmen Kürdistan’ da iç savaşın kalktığı gibi bir sonuç ortaya çıkarılmasın, bunun koşulları her zaman mevcuttur.

Kürdistan’ daki politik gerilik ve tapınmacı lider kültürünün etkinliği iç ve dış sorunlarımızın masaya yatırılıp sağlıklı bir şekilde tartışılması bir yol haritasının ortaya çıkarılmasını engelliyor. Sömürgeci güçlerin anti-demokratik gerici yöntemelerini eleştirirken; düşmanlarımızın kullandıkları yöntemleri kendi iç sorunlarımızda da kullanmaktan geri kalmamaktayız.

Oysa bizim herkesten farklı olarak daha açık bir şekilde sorunlarımızı tartışmamız ve  farklılıklarımızı net bir şekilde ortaya koymamız gerekmektedir. Farklılıklarımızı ortaya koyarken, birlikte hareket etme noktalarımızı da öne çıkarmalı ve bundan hareketle ulusal stratejik politakalar ortaya koymak için diyaolog yollarını açık tutmalıyız.

Bugüne değin Kürdistan’ da ‘referandum’ ve ‘bağımsız Kürdistan’ konusunda bir çok tartışma yapıldı. Katılsak da katılmasak da Bağımsız Kürdistan ve ‘referandum’ konusunda en derli toplu olarak kamuoyuna açıklanan GORRAN-YNK projesidir. Bunun dışında sayın Mesud Barzani ve PDK’ nin TV ve basına yansıyan demeçleri dışında derli toplu bir projesi yoktur. Teorik bağlamda kamuoyuna açıklanan ‘’ Bağımsız Kürdistan ve Referandum’’ a ilişkin düşünce ve görüşler yol haritasına ulusal bir stratejik programa dönüşmedikçe; ajitasyon-slogan düzeyinde kalmaya mahkûmdür…!

Sayın Mesud Barzani ve PDK’ nin ‘Bağımsız Kürdistan’ ve ‘referandum’a ilişkin açıkladıkları görüş ve düşüncelerde; referandum Amerikan seçimlerinden önce yapılacak. Yapılacak referandumun hemen bağımsız Kürdistan ilan edilecek anlamına gelmediğini, halkımızın ne istediğini ve nasıl yaşamak istediklerine dair istemlerin dünya kamuoyu tarafından bilinmesi, Bağdat’ la diyalog-müzakere-barış vb. yollarlarla ayrılmayı esas alacaklarını ifade ettiler.

Sayın Mesud Barzani ve PDK’ nin yaptıkları açıklamalar; belirsiz ve bir hayli soru işaretleri ile dolu açıklamalardır. Bu açıklamalarda bir yol haritası olmadığı gibi, Kürdistan’ ın güneyinde giderek ağırlaşan sorunlara ilişkin bir çözüm, Referandum nasıl hangi yol yöntemlerle yapılacak, resmi olarak Güney Kürdistan yönetimine bağlanamayan bölgelerde yaşayan Kürtlerin Referandum kapsamına alınması-referandum oylamasına katılıp katılmayacaklarına dair bir formül de yok.

Güney Kürdistan Yönetiminin Bağdat’ la görüşme ve müzakereler yolu/barışçı yollarla ayrılmayı esas aldıklarına göre, buna uygun yasal bir prosedürü işlemesi-uygulaması da zorunludur.

Bu açıdan;

1- Kürdistan parlamentosunun aktifleştirilmesi ve referanduma ilişkin özel bir yasanın çıkarılması. Yasal açıdan referandum ve belirlenmiş bazı özel durumlar için Kürdistan Parlamentosunda gerekli yasaların çıkarılması gereklidir. Referandumun yapılmasına dair ek bir madde-yasadan ziyade özel bir referandum yasasının yapılması gereklidir. Kürdistan parlamentosunun aktifleştirilip çalıştırılarak Referanduma ilişkin özel bir yasa eşliğinde bunların yapılması.

2- Referandum sınırlarının belirlenmesi. Çıkarılacak Referandum yasasının sınırları belirlenmeli ve belirlenen sınırlar çerçevesinde Kürdistan’ dan koparılan bölgelerde Kerkük, Musul, Germiyan, Xaneqin…vs alanlarda yaşayan Kürt halkının oy kullanma hakkına sahip olması ve oy kullanmaları.

3- Yurtdışında yaşayanların referanduma katılma ve oy kullanma haklarının sağlanması.

4- Yüksek Seçim Komisyonunun Aktifleştirilmesi. Kürdistan Parlamentosunda Referandum’ a ilişkin çıkarılacak özel referandum yasasına paralel olarak referandumu yapacak ve gözlemleyip yürütecek özel bir kurumun oluşturulması.

5- Yapılacak Referanduma ilişkin uluslararası gözlemcilerin-BM temsilcilerinin Kürdistan’ a davet edilmesi.

6- Referandum Sonuçlarının Kürdistan Parlamentosunda onaylanıp Bağımsız Kürdistan’ ın ilanı için uluslararası diplomatik girişimlerin başlatılması.

Bizim sorunlarımız budur.

Bu sorunların çözümü için ulusal bir diyalog ve ulusal stratejik programa tekabül edecek, bir yol haritası olmadan ne referandum yapılabilir ne de Kürdistan’ ın bağımsızlığı ilan edilir. Ve IŞID’le savaşın ortaya çıkardığı fırsat ve imkanlar da heba edilir.