Orta Doğu’nun Yeniden Şekillenmesinde Güney ve Güneybatı Kürdistan

473

Rojhat Badikî

Kürdistan’ın Güneyinde bağımsızlık tartışmalarının yoğunlaştığı ve bağımsızlığa doğru yol alındığı süreçte Salih Müslüm’ün “bağımsızlık istemiyoruz, birleşik, demokratik ve federal bir Suriye istiyoruz” demeci artışılabilinir, tartışmalıyız da…

Kuşkusuz, Salih Müslüm’ün medyaya yansıyan demeci Irak’ın 2003 yılı süreci, Saddam Hüseyin itidarının yıkılış sürecine bazı farklılıklara rağman benzerlik arzetmektedir. 2003 yılında yıkılan Saddam rejimi ile birlikte Irak’ ta tüm devlet mekanizmları yıkılmış askeri-polis…vs tüm güvenlik güçleri dağıtılıp lağv edilmişti. ABD’ nin dönem sömürge valileri ABD tarafından alınan Irak devletinin lavğ edilme kararının bir hata olduğunu ifade etmişlerdi. Irak devlet mekanizmasının tüm kurum ve kuruluşları ile dağıtılması Güney Kürdistan güçlerine büyük avantajlar sunmasına rağmen Kürdistan politik dünyası bağımsızlık yerine “Birleşik-Demokratik ve Federal” bir yönetimden yana tavır koydu.

Güney Kürdistan siyasi önderliğinin bağımsızlıktan ziyade Federal bir Irak’tan yana tutum takınmaları ABD’ nin takındığı tavırla açıklanabilir. Güney Kürdistan’ da oluşan ortam iç dinamiklerden çok dış dinamiklerin ( ABD, Koalisyon Güçleri) etkisi ile oluşmuş bir ortamdı.

İran-Irak savaşı, Irak’ın Kuveyti işgali ve Saddam Hüseyin rejiminin yıkılışı; ABD’ nin Orta Doğu’ya ilişkin yeni bir sürecin planlaması doğrultusunda gelişti. 1991 yılı önce Güney Kürdistan siyasi güçlerinin güç ve konumları ortadaydı. Bu güçler, Güney Kürdistan Bölgesini oluşturmaları bir yana Saddam rejimi ile savaşacak bir pozisyondan uzak, yılgınlık ve umutsuzluk içindeydiler.

Yılgınlık ve umutsuzluk sürecinden, bağımsızlık sürecine evrilmenin yaşanıldığı günümüzde ABD ve Koalisyon güçlerinin etki ve belirleyicilik rolü red edilemez.

Referandum ve bağımsızlık tartışmalarının yaşandığı Güney Kurdistan’ da ABD ve Koalisyon güçlerine rağmen bağımsızlık ilan edebilirler mi?

Kürdistan’ın Güneyinde Bağımsız Kürdistan devletinin ilan edilmesi, Orta Doğu’da birçok dengeleri değiştirip yeni ittifak-bloklaşmaların ortaya çıkmasına neden olacaktır. Bu aşamada ABD Irak’ın İran’ a doğru yönelmesine, etki alanına girmesine razı olacak mı yoksa Irak ve Kürdistan’ı bir çatı altında tutup, İran’ın Irak üzerindeki etkisini kırmaya mı çalışacak?

İlerideki süreçte, Güneybatı Kürdistan’ın gidişatı ile bu noktada birçok soruların yanıtı da netleşmeye başlayacaktır.

ABD’ nin Orta Doğu’ya ilişkin planlarında Kürdistan’ın pozisyonu stratejiktir.

ABD’ nin stratejik planlaması içerisinde Güneybatı Kürdistan’ın ( Güneybatı Kürdistan’ a hiç bir anlam ve içerik taşımayan Rojava denilmesini mantıklı bir tutum değildir) posizyonu Güney Kurdistan kadar önemli ve stratejiktıir. ABD de Güneybatı Kürdistan’ı yüzüstü bırakabilir mi? ABD’ nin bu yöndeki yönelimi Güney Kurdistan açısından da bir çok risk ve tehlikeyi beraberinde getirecektir. Bu noktada Güney Kürdistan ve Güneybatı Kürdistan’ın geleceği birbiri ile bağlantılıdır demek abartı ve hayalcilik değildir.

Türk devletinin ABD ve Koaliyon Güçleri ile restleşmesinin perde arkası, Türk devletinin Güney Kürdistan ve Güneybatı Kurdistan’ın gelecekteki şekillenmesi, Bağımsız Birleşik Kürdistan yolunda domino taşı işlevini görmesinden kaynaklanmaktadır. Tüm plan ve programını Kürdistan’ın imha ve yok edilmesi üzerinde inşaa eden Türk devleti ile Kürdistan sorununun çözümü esneklikten ziyade kırılma eksenli olacaktır.

Bu açıdan Güneybatı Kürdistan’ın evrileceği merhale Bağımsız Birleşik Kürdistan açısından hayati önem taşımaktadır. Tüm Kürdler ve Kürdistan siyasi güçleri Güneybatı Kürdistan’a her türlü desteği verme yükümlülüğü ile karşı karşıyadırlar.

Bu aşamada kurulacak Federal bir Suriye devleti, Kürdistan’ı Türk izolasyonundan kurtaracak, Güney ve Güneybatı Kürdistan’ da Bağımsız Kurdistan’ın kurulmasında yeni bir evre olacağı gibi ABD’nin Orta Doğu planlarına ilişkin bir avantaj sunacaktır.

Türkiye’ nin Kürdistan’ın nefes borusu ve dışa açılımı konusunda bir yol olduğu görüşleri yanlış bir tespittir. İlk aşamada kurulacak Federal Suriye, Orta Doğu’da birçok sorunun çözülmesi noktasında atılacak önemli bir adımdır. İkinci adımda Suriye’nin Alewi, Sünni ve Kürd devleti olarak 3’ e bölünmesi durumunda, Türkiye’ yi değil Alewi (Nusayri) devletini Bağımsız Kurdistan’ın nefes borusu ve İttifak gücü konumuna getirecektir.

Bağımsız Kürdistan’ın nefes borusu ve batıya açılma yolu; Federal ya da 3’ e bölünmüş bir Suriye’dır.

07.08.2017