İzak Rabin’ın Danışmanı: İsrail, Bütün İmkanları ile Kürtleri Destekliyor

1127

Awene news olarak, Kürt sorunu ve yeni gelişmelerin sıcaklığı içersinde Ortadoğu’ da Kürtlerin rolü konusunda, görüş ve düşüncelerini almak için skype yolu ile İsrail Başbakanı İytzak Rabin danışmanı ve Askeri istihbarat başkan vekilli Jacques Narieh ile bir söyleyişi yaptık.

Awene: Niçin, Kürdistan ile İsrail arasında resmi ilişkiler yoktur. Bu bir ilişkinin kurulmasını engelleyen nedenler nelerdir?

J. Narieh: Kürdistan bölgesi ile İsrail arasında resmi ilişkinin olmamasının nedeni, resmi olarak bağımsız bir devlet statüsünde olmaması ve Irak’ın egemenliği altında olmasından kaynaklanıyor. 1948 yılından beri Irak ile savaş statüsünde bulunuyoruz. Şimdi Kürdistan ile resmi diplomatik ilişkilerin olmamasının nedenlerini daha iyi anlayabiliriz. Ama biliyorum ki ve siz de haberdarsınız, resmi olmayan bir ilişkimizin, 50 yıldan beri var olduğudur.

Awene: İyi, İsrail açısında, bu tür ilişkilerde Kürdistan siyasal coğrafyasının önemi nedir? Her iki tarafın çıkarlarını esas alacak bir ilişki türünün ortak bir zemini nasıl sağlanılabilinir?

J. Narieh: Kürdistan Ortadoğu’nun kalbinde yer aldığından ayrıca Asya ülkeleri ve ve Ortadoğu arasında bir köprü olduğundan dolayı, stratejik açıdan Kürdistan’ın konumu çok önemlidir. Bu gerçeklerin temelinde de Yahudi ve Kürt arasında ortak bir kurtuluş –çözüm yolu vardır. Bu ortak özellikten dolayı her zaman Kurd ve İsrail arasında ortak bir ilişki olmasının hazırlıkları yapılmaktadır.

Awene: Niçin şimdiye kadar, bu ortak kader-kurtuluş için yeşil bir ışık yakılmadı? Bu ortak kader, Kurd ve İsrail arasında kültürel bir ilişkinin geliştirilmesine ne yardımcı olmadı. Resmi diplomatik ilişki kurulmasının zorluklarını anlıyorum ama şimdiye kadar kültürel-akademik bir ilişkinin kurulması yönünde bir çaba da olmadı!

J. Narieh: Kürdistan’dan gelip şu anda İsrail’ de yaşayan Yahudiler, beraberinde Kürt Kültürünü de getirdiler. Kürt, türkülerini, Kürt şiirlerini, gelenek-göreneklerini, birçok Kürt yemek kültürünü de getirdiler. Kültür-edebiyat alanında teşvik edici yardımların yapılmaması bu yönde adımların atılmaması utanç vericidir. Kürdistan ve İsrail’in dışında da Kürt ve Yahudiler yaşadıkları alanlarda, toplanıp birlikte hareket edebilirler.

Awene: Güney-Batı Kürdistan Kürtlerinin, 1991 yılında Irak Kürtlerinin kurduğu bağımsız hükümet kurma çabaları ile size göre, Suriye olaylarından sonra Kürt’lerin rolünün Ortadoğu’da artığı ve etkili olduğunu söyleyebilir miyiz?

J. Narieh: Şimdi Kürt yaşadıkları coğrafya da, 30-35 milyonluk nüfusu ile Bağımsız Birleşik Kürdistan kurma resmi ( Az da olsa, bağımsız birleşik Kürdistan kurma tablosu ortaya çıkmıştır. R.B) az değildir. Komşu ülkelerin ( Türkiye-İran ve Irak ) de kabul edecekleri bu soruna siyasi ve coğrafi bir çözümün bulunması gerekir.

Awene: Suriye’ de Kürt sorunun çözümünde İsrail’in ne gibi bir yaklaşım içersinde olacağı-yardımları konusunda öngörüleriniz- düşünceleriniz nelerdir?

J. Narieh: Bana göre, İsrail tamamı ile Kürtleri destekleyecek. Uluslararası, toplantı, konferans… alanlar da Kürtlerin bağımsızlıklarını elde etmeleri için yardımcı olacak.

Awene: Kürtlerin İran ve Türkiye ile yaptıkları gibi, İsrail ile ortak bir zemin- ortak çıkarlar zeminini yakalamak ve İsrail’in bu yöndeki destek ve yardımlarını almak için Kürt önderleri ne yapmaları gerekir? 

J. Nariah: İsrail, hiç bir şekilde, Kürt devletinin kurulması yönündeki teşvik-imkanları-(fırsatlarını) elden kaçırmamıştır. Bütün İsrail liderleri, bu konuda vefalı olmuşlardır. Adalet-ahlaki açıdan, siyasi açıdan da bu böyle olmalıdır.

Awene : ‘’ Suriye’ de Kürtlerin ( ayağa ) kalkışı’’ adlı makalenizde ‘’ Bölgesel bir savaştan bahsediyorsunuz, acaba, Kürtler bölgesel bir savaşın nedeni olabilirler mi? Bu savaşta Kürtlerin gücü nedir? Sizce, Kürtler Suriye de böyle bir savaşa hazırlar mı?

J. Narieh: Benim burada Kürtlere söylemek istediklerim şudur; Özgürlüğün bir bedel- bir fiyatı vardır ve ödenmesi gerekir. Genelde; kan-gözyaşı ve gece uyumamadır. Bunlarsız da bağımsızlık kazanılamaz. Bu dünyada hiç kimse de bayrağını senin bayrağın yapmaz.

Awene: Benim söylemek istediğim geçmişte, 60’ lı yıllarda İsrail, Irak’ ta Kürtler için yardımda bulundu. Ama bu tarihten sonra açık bir yardımda bulunmadı. Nedeni nedir? İlişkinin canlanması için acaba Kürtler ne yapmalılar?

J. Narieh: Bana göre bu konuyu konuşmasak daha iyi olur. Burada yalnızca şunu söyleyebilirim ki o da; Otonom bir Kürdistan kurulduğunda, İsrailliler bazen bu bölgeyi ziyaret ettiler.

Awene: Tutuklu PKK lideri Abdullah Öcalan’ın Kürt sorunun çözümü için Türkiye ile yürüttüğü görüşmeleri nasıl değerlendiriyorsunuz? Sizce, Kürt-Türkiye arasında süren savaşın bitirilmesi konusunda ciddi mi? 

J. Narieh: Türkiye için Kürt sorunu çok önemlidir. Türkiye’ nin doğusunun büyük bir çoğunluğu Kürt’ tür. Bu sürecin devamı-başlangıcı için şiddetten vazgeçmeleri, çaba ve mücadelelerini siyasal yollara kanalize etmeleri gerekir. İRA’ nın İrlanda da yaptıkları gibi, bu konuda yoğunlaşmalıdırlar. Tek çözüm yolu budur. Bu yol ABD ve Batı ülkelerini, Bağımsız Kürdistan konusunda yardımcı olmaya teşvik eder-zorlar.

Çev: Rojhat Badikî

Not: Awene, Kürdistan’ın güneyinde yayınlanan bağımsız bir gazetedir.