Çay Partisi ve ‘Kaçak Çay’

386

Fırat BEHREWAN

4 Temmuz, Independence Day olarak da bilinen ABD’nin İngiliz egemenliğinden kurtuluş günüdür. Her sene olduğu gibi bu gün de ülkenin her yanında coşkuyla kutlanıyor.

ABD’nin bağımsızlık savaşında çayın sembolik öneminden haberiniz var mı? Veya ABD’de çay ismini taşıyan çok güçlü bir siyasal yapının olduğunu biliyor muydunuz? Evet, Tea Party olarak bilinen Çay Partisi’nin adı, hikâyesi İngiliz sömürgecilerinin Hindistan’dan getirdikleri yüksek vergili çaydan geliyor. Bilindiği gibi ABD 18. Yüzyılın sonlarına kadar İngiliz sömürgesi idi. Yüksek vergi, her sömürge ülke için kaçınılmaz bir olgudur. Sömürgecilik sisteminin altyapısıdır vergiler. Varlığı ve yokluğu vergilerle yakından ilişkilidir.

İngilizler, ABD’den kendi vatandaşları olmadıkları için doğrudan vergi alamıyordu, bunu da Hindistan’daki sömürgelerinden getirdiği çay ve şeker gibi gıdalara uyguladığı yüksek vergilerle gideriyordu. Vergilerden son derece hoşnutsuz tüccarlar ve halk Boston’da bu durumu protesto etmeye başladı. Ardından bir grup kızılderili kılığına girip İngiliz gemilerindeki tonlarca çayı denize döker. 28 Kasım 1773 tarihinde gerçekleşen bu eylemle ABD halkı sömürgecilere, çayınızı da vergilerinizi de istemiyoruz, gidin buradan demiştir.

Olaydan sonra İngiliz hükümeti, Boston limanlarına bir takım yaptırımlar uygular. Bu tepki karşılıklı ekonomik misillemeleri doğurdu. Daha sonra ekonomik yaptırımlar yerini sıcak savaşa bıraktı, yer yer çatışmalar yaşandı. Nihayetinde bu eylem Amerikan Bağımsızlık Savaşını çıkartan kıvılcımlardan birisi olacaktı.

Bütün bu çatışmaların ardından İngiliz sömürgeciliğine karşı genel bir isyan ve 1775-76 Amerikan Bağımsızlık Savaşı başladı. Ve Amerikan devrimi olarak bildiğimiz mücadeleler sonucu Amerika Birleşik Devletleri Bağımsızlığına kavuştu.

Olayın bir diğer trajikomik yani ise, kuşkusuz aynı yüzyılda Hindistan’ın güneyini çay için kolonileştiren İngilizlerin, Kuzey Amerika’yı aynı çay üzerinden kaybetmeleridir…Çay, İngiliz kolonyalizmine isyanın sembollerinden birine dönüşmüştür.

Çay bitkisinin bağımsız için nasıl bir isyan sembolü olduğuna ABD bağımsızlık mücadelesinde şahit olduk.

Çayın kerameti ortadayken ‘kaçak çaya’ bu kadar bağlı Kürt halkın sömürgecilerinden kurtulmayacağının garantisini kim verebilir? Malum, ‘kaçak çay teröre finas sağlıyor’ diyor bir sömürgecimiz var ya…Bu ara aynı bahaneyle tütünümüze de kafayı taktı ya, neyse…

Kürdistanın sömürge sınırları kalktığında ‘kaçak çay’ artık kaçak çay olmayacaktır.

O zaman da eski direniş tadını ve anlamını verir mi acaba?

Tea Party hala Amerika’da Günümüzde Çay Partisi Hareketi destekçileri, eski başkan Obama’nın uygulamalarına karşı duydukları rahatsızlığı dile getirmek isteyen ABD’lilerden oluşuyor.

Harekete destek verenler, Obama yönetimini vergileri kısmak ve ülke sorunlarında daha etkin bir görev almak konusunda yetersiz kalmakla eleştiriyordu. Protestoların odağında ise, yeni vergi uygulamaları getiren sağlık yasası reformu bulunuyordu. Şu anda ise siyasette özellikle de cumhuriyetçi kanatta güçlü bir etkisi olan bir oluşumdur Çay Partisi. New York Times’a göre, Çay Partisi Hareketi’nin katılımcıları ağırlıklı olarak işsizlerden oluşuyor.